Vroeg leren zwemmen: onderzoek ziet maanden voorsprong op school

Wat als die wekelijkse zwemles van je kind niet alleen zorgt voor een veilig gevoel aan de waterkant, maar ook voor een voorsprong in de klas? Een groot Australisch onderzoek wijst precies die kant op: kinderen die vroeg leren zwemmen, lopen op school vaak maanden voor op leeftijdsgenoten.

Het gaat om onderzoek van Robyn Jorgensen, emeritus hoogleraar aan de University of Canberra, dat ze nu in een nieuw boek heeft samengebracht. In dit artikel lees je wat er precies is gevonden, hoe hard die conclusies zijn en wat je er als ouder mee kunt.

Wat het onderzoek naar vroeg leren zwemmen laat zien

Zwemleraar begeleidt in een binnenbad een zwemster met blauwe badmuts die bellen blaast in het water

Jorgensen volgde vier jaar lang zwemmende kinderen. Bijna 7.000 mensen vulden een vragenlijst in en 177 kinderen werden individueel getest met erkende tests voor motoriek, taal en rekenvaardigheid. Die scores werden vergeleken met landelijke normcijfers.

De uitkomst springt eruit. Kinderen die al vóór hun vijfde jaar zwemles hadden, liepen 5 tot 18 maanden voor op mijlpalen in lezen, rekenen en het opvolgen van instructies. Dat gold ook voor kinderen uit gezinnen met een lager inkomen, dus het lijkt niet alleen een kwestie van een rijke thuisomgeving.

Daarnaast zag de onderzoeker voordelen in taalontwikkeling en in het omgaan met emoties. Kinderen die vroeg in het water zaten, kwamen in het algemeen socialer en zelfverzekerder over dan hun leeftijdsgenoten.

Waarom zwemmen je kind slimmer lijkt te maken

Volgens Jorgensen maakt zwemmen je kind niet op magische wijze slimmer. Het zit hem in de vaardigheden die een kind tijdens de les ongemerkt oefent. Denk aan het tellen van beenslagen, het onthouden van een volgorde van oefeningen en het luisteren naar een instructeur in een drukke, lawaaierige omgeving.

Juist die dingen heeft een kind later ook nodig in groep 1 en 2. Een kind dat gewend is om op de rand te wachten, op zijn beurt te reageren en een opdracht in stappen uit te voeren, stapt makkelijker de klas in. Wat een kind in de eerste lessen allemaal leert, zie je goed terug in de eisen voor zwemdiploma A, B en C.

Ook het sociale stuk speelt mee. Een zwemles is vaak de eerste plek waar een jong kind zonder ouder naast zich met andere kinderen samenwerkt. Dat vraagt moed, en die moed neemt het mee naar andere situaties.

Hoe hard is dit bewijs?

Hier moet je wel even eerlijk naar kijken. De resultaten staan in een boek en niet in een los, door vakgenoten beoordeeld wetenschappelijk artikel. Het onderzoek laat bovendien een verband zien, geen hard oorzakelijk bewijs.

Gezinnen die hun kind jong op zwemles zetten, doen misschien ook meer andere dingen die de ontwikkeling stimuleren. Jorgensen zelf formuleert het voorzichtig: het is volgens haar redelijk om te zeggen dat zwemmen kinderen helpt om klaar te zijn voor school. Zie het dus als een mooi extraatje bovenop de belangrijkste reden voor zwemles, namelijk veilig leren zwemmen.

Kosten blijven de grootste drempel

Het onderzoek legt ook een pijnlijk punt bloot. In elk land dat Jorgensen bekeek, bleek geld de grootste reden waarom kinderen niet op zwemles gaan. Vooral kinderen uit gezinnen met weinig geld en kinderen op het platteland missen de lessen, terwijl zij juist het meeste risico lopen in het water. In afgelegen delen van Australië rijden ouders soms honderden kilometers naar het dichtstbijzijnde bad.

De onderzoeker pleit daarom voor subsidie op zwemles voor jonge kinderen, zeker voor gezinnen die het anders niet kunnen betalen. Ook in Nederland is zwemles voor veel ouders een flinke uitgave. Kun je het niet zelf opbrengen, dan kan het Jeugdfonds Sport & Cultuur helpen, en veel gemeenten hebben een regeling via een stadspas of kindpakket.

Zo haal je als ouder het meeste uit de zwemles

Zwemmer glijdt gestroomlijnd onder water langs de baanlijnen van een overdekt wedstrijdbad

Let er vooral op dat je kind zich prettig voelt in het water. Een kind dat bang is, leert langzamer, dus rustig opbouwen werkt beter dan pushen. Wat er in de tas moet voor een ontspannen start, lees je in het overzicht over wat je meeneemt als je begint met zwemles.

Je hoeft geen zwemcoach te zijn om het effect van de lessen te versterken. Ga naast de lessen af en toe samen vrij zwemmen en maak er een spel van. Laat je kind de slagen tellen, de kleur van de tegels benoemen of raden hoeveel keer het kan onderduiken. zo combineer je watergewenning met tellen en taal, precies de vaardigheden die in het onderzoek naar voren kwamen.

Heeft je kind last van chloor in de ogen, dan helpt een goed passende zwembril. Veel kinderen houden het daardoor langer vol in het water en durven makkelijker met hun hoofd onder te gaan. Kies wel voor een model met een zachte afdichting en een verstelbaar bandje. Bij Decathlon vind je zwembrillen in kindermaten.

En vergeet jezelf niet. Kinderen kijken veel af van hun ouders, dus als jij ontpsannen in het water ligt, doet je kind dat sneller ook.

Begin met spelen, niet met prestaties

Het belangrijkste wat je uit dit onderzoek kunt halen, is dat vroeg beginnen loont, ook als je kind nog lang niet klaar is voor het diplomazwemmen. Een peuter die speels went aan water, legt een basis waar het later in het zwembad én in de klas plezier van heeft. Voel je je zelf nog onzeker in het water, dan helpt de stap-voor-stap-gids voor leren zwemmen als beginner je op weg.

Plan deze week één extra bezoekje aan het zwembad met je kind en houd het puur bij spelen, tellen en lachen. Merk je dat het klikt, kijk dan of er bij jou in de buurt een les voor jonge kinderen start en zet je kind op tijd op de wachtlijst, want die kan in sommige steden flink lang zijn.

Bekijk in de shop

Bij het online kopen van een Zwem aanbiedingen is betrouwbaarheid, snelheid en uiteraard een goede prijs belangrijk.
Vergelijk de prijzen van onze favoriete shops die snel en vaak gratis leveren en ze meestal ook echt op voorraad hebben: