Je staat aan de rand van het zwembad, ziet anderen ontspannen hun baantjes trekken en voelt je hart in je keel kloppen. Watervrees is bij volwassenen veel gewoner dan je denkt, en je hoeft je er niet voor te schamen. Het goede nieuws: je kunt watervrees overwinnen, ook als je al jaren met een boog om het water heen loopt. Met kleine stappen, de juiste ademhaling en een paar slimme hulpmiddelen leer je je lichaam dat water niet gevaarlijk hoeft te zijn.
Waarom watervrees bij volwassenen zo vaak voorkomt
Angst voor water ontstaat vaak in de kindertijd. Misschien heb je ooit water binnengekregen, ben je kopje onder gegaan of had je een zwemles die vooral spannend was. Je lichaam onthoudt dat gevoel, ook als je verstand allang weet dat het zwembad veilig is.
Bij anderen is er nooit een duidelijke aanleiding. Ze hebben simpelweg weinig gezwommen en voelen zich onzeker omdat ze de bodem niet zien of niet weten hoe ze moeten ademen. Twijfel je of je beter zelf kunt oefenen of meteen begeleiding zoekt, dan helpt het artikel over zelf zwemmen leren of zwemles je bij die keuze.
Welke oorzaak er ook achter zit, de aanpak is grotendeels hetzelfde. Je bouwt vertrouwen op door herhaling in een situatie die je aankunt, en je vergroot die situatie heel geleidelijk.
Herken wat jouw angst precies triggert
Watervrees is niet voor iedereen hetzelfde. De een raakt in paniek zodra het gezicht nat wordt, de ander voelt zich prima in ondiep water maar verstijft waar hij de bodem niet meer raakt. Hoe beter je weet wat jou spannend lijkt, hoe gerichter je kunt oefenen.
Schrijf voor jezelf op welke situaties je vermijdt. Denk aan water in je gezicht, kopje onder gaan, diep water, drukte in het bad of water in je neus. Zet ze daarna op volgorde van minst naar meest spannend. Die lijst is je oefenschema: je begint onderaan en werkt rustig naar boven.
Begin met ademen, niet met zwemmen
Bij angst ga je vanzelf snel en hoog ademen, vaak met ingehouden adem op het moment dat het spannend wordt. In het water is dat precies wat je niet wilt. Daarom is een rustige ademhaling de basis van alles wat volgt.
Ga in ondiep water staan, buig door je knieën tot je kin het water raakt en blaas langzaam bellen met je mond. Adem daarna rustig in boven water. Herhaal dit tien keer. Lukt dat ontspannen, laat dan ook je neus en daarna je hele gezicht onder water zakken terwijl je uitblaast. Een uitgebreide opbouw van de eerste lessen vind je in de stap-voor-stapgids om te leren zwemmen als beginner.
Het geheim zit in het uitademen. Zolang je onder water lucht uitblaast, kan er geen water je neus of mond in. Dat besef alleen al haalt bij veel mensen de grootste spanning weg.
Een zwembril maakt het water minder eng
Veel angst komt voort uit niet kunnen zien. Met je ogen dicht onder water voel je je al snel verloren. Een zwembril verandert dat meteen: je ziet de bodem, de muur en je eigen handen, en het water voelt opeens een stuk overzichtelijker.
Kies als beginner een model met heldere glazen en een zachte rand die goed afsluit, zoals de eenvoudige Swimdow-zwembril van Decathlon. Getinte glazen zijn fijn in de zon, maar binnen maken ze alles donkerder en dat werkt bij spanning eerder tegen.
Lekt je bril of drukt hij hard op je ogen, dan blijf je erop letten in plaats van ontspannen. Neem dus de tijd om een goed passend model te vinden. Let bij het passen vooral op een rand die rondom aansluit zonder te knellen.
Last van water in je neus?
Water in je neus is voor veel volwassenen de grootste trigger. Het prikt, je krijgt het gevoel dat je stikt en je schiet omhoog. Ook hier helpt uitademen door je neus zodra je gezicht onder water gaat: een zacht, constant stroompje lucht is genoeg.
Lukt dat nog niet ontspannen, dan kan een neusclip tijdelijk rust geven. Je zet hem op je neus en hoeft je daar even geen zorgen over te maken, zodat je je kunt richten op de rest. Een simpele neusclip vind je bijvoorbeeld bij Bol.
Zie de neusclip wel als hulpmiddel voor onderweg. Oefen tussendoor ook zonder, zodat je uiteindelijk zelf de controle hebt.
Welke modellen er zijn en waar je op let bij de pasvorm, lees je in het artikel over de beste neusclip voor zwemmen.
Leren drijven geeft vertrouwen
Wie ontdekt dat het water je draagt, verliest een groot deel van de angst. Begin met drijven aan de rand: houd je met beide handen vast, adem diep in en laat je benen langzaam omhoog komen. Je zult merken dat volle longen je vanzelf boven houden.
Probeer daarna op je rug te drijven met iemand naast je die een hand onder je rug houdt. Kijk omhoog, laat je oren in het water zakken en ontspan je buik. Hoe meer je spant, hoe sneller je zakt. Dat voelt tegenstrijdig, maar juist loslaten maakt dat je blijft liggen.
Zo oefen je veilig
Oefen altijd in water waar je kunt staan en het liefst met iemand in de buurt die je vertrouwt. Kies een rustig moment in het zwembad, bijvoorbeeld een baantjesuur buiten de spits of een apart instructiebad. Hoe minder prikkels, hoe beter je je op je ademhaling kunt richten.
Spreek met jezelf af dat je mag stoppen wanneer je wilt. Juist die vrijheid maakt het makkelijker om net een stapje verder te gaan.
Zwemles voor volwassenen met watervrees
Kom je er alleen niet uit, dan is les een prima keuze. Veel zwembaden hebben speciale lessen voor volwassenen met watervrees, vaak in kleine groepen of privé. Een instructeur ziet waar je verkrampt en past het tempo aan jou aan, zonder dat je je hoeft te vergelijken met anderen.
Vertel bij de eerste les eerlijk wat je spannend vindt. Een goede instructeur bouwt daar de lessen op, zodat je steeds succeservaringen hebt. Twijfel je wat je mee moet nemen naar je eerste les, kijk dan naar dit overzicht van wat je meeneemt als je begint met zwemles.
Wanneer schakel je hulp in?
Soms is watervrees meer dan spanning. Krijg je bij de gedachte aan water al paniekaanvallen, slaap je slecht voor een zwemles of lukt zelfs een voetenbad niet, dan is het verstandig om met je huisarts te praten. Die kan je doorverwijzen naar een psycholoog die ervaring heeft met angst en fobieën.
Ook als je na een nare ervaring in het water herbelevingen hebt, is professionele hulp verstandig. Het oefenen in het zwembad kan daarna gewoon doorgaan, alleen met een steviger fundament.
Van ondiep bad naar open water
Voel je je eenmaal op je gemak in het zwembad, dan lonkt misschien ooit een meer of rivier. Daar komen nieuwe prikkels bij: koud water, geen zichtbare bodem en geen rand om je aan vast te houden. Neem voor die overstap dezelfde aanpak: eerst rustig het water in lopen, wennen aan de temperatuur en pas dan een klein stukje langs de kant zwemmen.
Zwem buiten nooit alleen en kies plekken waar zwemmen is toegestaan. Hoe je je daar goed op voorbereidt, lees je in de complete gids over veilig en zelfverzekerd zwemmen in open water.
Kleine overwinningen tellen
Vooruitgang bij watervrees gaat zelden in een rechte lijn. De ene week durf je je hoofd onder water, de week erna voelt het weer spannend. Dat is normaal en geen reden om op te geven. Kijk vooral naar waar je een maand geleden stond.
Plan deze week één rustig moment in het zwembad en neem alleen een goed passende zwembril mee. Ga in het ondiepe deel staan, blaas tien keer langzaam bellen en laat daarna je gezicht drie keer helemaal onder water zakken. Lukt dat, dan heb je de eerste trede van je lijst al gehaald.
Bekijk in de shop
Bij het online kopen van een Zwem aanbiedingen is betrouwbaarheid, snelheid en uiteraard een goede prijs belangrijk.Vergelijk de prijzen van onze favoriete shops die snel en vaak gratis leveren en ze meestal ook echt op voorraad hebben:
- » Bol
- » Triathlon24
- » Decathlon.nl
